Και η πολυαναμενόμενη στήριξη του κράτους

Η επιλογή ιδιωτικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν αποτελεί πολυτέλεια. Αποτελεί μια συνειδητή στρατηγική απόφαση οικογένειας για το μέλλον του παιδιού της.

Στην Κύπρο, σύμφωνα με στοιχεία της World Bank (2023), το 21,91% των μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης φοιτούν σε ιδιωτικά σχολεία — δηλαδή σχεδόν ένας στους πέντε μαθητές. Ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυμαίνεται περίπου στο 16%, γεγονός που κατατάσσει την Κύπρο στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ιδιωτικής φοίτησης στην Ευρώπη.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι συγκυριακή. Αντανακλά μια σταθερή κοινωνική τάση των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Η οικονομική διάσταση

Η δημόσια δαπάνη ανά μαθητή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Κύπρο, βάσει στοιχείων της Eurostat και των εθνικών προϋπολογισμών, κυμαίνεται μεταξύ €7.000 και €9.000 ετησίως.

Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση αριθμεί περίπου 50.000 μαθητές. Από αυτούς, σχεδόν 11.000 φοιτούν σε ιδιωτικά σχολεία. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος δεν επιβαρύνεται με την πλήρη δημόσια δαπάνη για αυτούς τους μαθητές.

Η εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση υπολογίζεται μεταξύ €75 και €100 εκατομμυρίων. Πρόκειται για σημαντικό ποσό σε επίπεδο εκπαιδευτικού προϋπολογισμού.

Με απλά λόγια, η κοινωνία επενδύει ιδιωτικούς πόρους στην εκπαίδευση, μειώνοντας παράλληλα τη δημοσιονομική επιβάρυνση.

Το ευρωπαϊκό προηγούμενο

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ολλανδία, το Βέλγιο και η Γαλλία, όπου σημαντικό ποσοστό μαθητών επιλέγει ιδιωτική εκπαίδευση, έχουν θεσμοθετηθεί μηχανισμοί στήριξης.

Οι μηχανισμοί αυτοί περιλαμβάνουν:

  • Κάλυψη μισθοδοσίας εκπαιδευτικών

  • Ισοδύναμη χρηματοδότηση ανά μαθητή

  • Φορολογικές ελαφρύνσεις

  • Θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας και διαφάνειας

Το κοινό στοιχείο είναι η θεσμική αναγνώριση της επιλογής.

Μια ώριμη συζήτηση για την Κύπρο

Η Κύπρος διαθέτει υψηλό ποσοστό ιδιωτικής δευτεροβάθμιας φοίτησης, σημαντική δημοσιονομική εξοικονόμηση και ισχυρή κοινωνική ζήτηση.

Ως σύμβουλος καριέρας και σταδιοδρομίας, διαπιστώνω καθημερινά ότι οι οικογένειες επιλέγουν ιδιωτική εκπαίδευση για λόγους διεθνούς προσανατολισμού, πανεπιστημιακής πρόσβασης και επαγγελματικής στρατηγικής.

Η συζήτηση δεν αφορά αντιπαράθεση μοντέλων. Αφορά τον σχεδιασμό μιας σύγχρονης εκπαιδευτικής πολιτικής που θα μπορούσε να εξετάσει:

  • Μερική φορολογική έκπτωση διδάκτρων

  • Στοχευμένη ενίσχυση οικογενειών

  • Μερική κάλυψη συγκεκριμένων εκπαιδευτικών υπηρεσιών

  • Θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας και διαφάνειας

Όχι ως προνομιακή μεταχείριση, αλλά ως λογική επανατοποθέτηση μέρους των πόρων που ήδη εξοικονομούνται.

Συμπέρασμα

Οι αριθμοί είναι σαφείς. Το ευρωπαϊκό προηγούμενο υπάρχει. Η κοινωνία έχει ήδη διαμορφώσει την πραγματικότητα.

Η πολυαναμενόμενη στήριξη δεν είναι ζήτημα ιδεολογίας. Είναι ζήτημα σύγχρονης εκπαιδευτικής στρατηγικής.

Κρις Σωφρονίου
Διευθύνων Σύμβουλος
Global Education Services
Σύμβουλος Καριέρας & Σταδιοδρομίας